báo ân
Định nghĩa
- Động từ:
- Trả ơn, đền đáp lại ân huệ: Hành động đáp trả, bù đắp lại một ân huệ, sự giúp đỡ hoặc ơn nghĩa mà người khác đã dành cho mình trước đó. Hành động này xuất phát từ lòng biết ơn.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Anh ấy quyết tâm làm việc thật tốt để báo ân thầy cô đã dạy dỗ mình. (Anh ấy quyết tâm làm việc thật tốt để trả ơn thầy cô đã dạy dỗ mình.)
- Câu chuyện cổ tích thường ca ngợi những con vật biết báo ân người đã cứu giúp mình. (Câu chuyện cổ tích thường ca ngợi những con vật biết trả ơn người đã cứu giúp mình.)
- Lòng biết ơn và mong muốn báo ân là một nét đẹp trong văn hóa Việt Nam. (Lòng biết ơn và mong muốn trả ơn là một nét đẹp trong văn hóa Việt Nam.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây": Thành ngữ thể hiện tinh thần biết ơn và nhớ đến công lao của người đi trước, là cơ sở tinh thần của hành động báo ân.
- "Uống nước nhớ nguồn": Thành ngữ nhấn mạnh việc phải nhớ đến cội nguồn, gốc gác của những điều tốt đẹp mình đang có, từ đó dẫn đến ý thức báo ân.
Biến thể và từ gần giống
- Báo đáp (động từ): Có nghĩa tương tự, chỉ việc trả ơn, đền đáp lại công ơn.
- Sự thành công của anh là cách báo đáp tốt nhất đối với cha mẹ.
- Báo nghĩa (động từ): Nhấn mạnh việc trả ơn, đáp nghĩa, thường dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc văn chương.
- Câu chuyện về người anh hùng báo nghĩa cứu ân nhân.
- Đền ơn (động từ): Trả ơn, bù đắp lại ơn nghĩa.
- Anh ta tìm mọi cách để đền ơn người đã cưu mang mình.
Từ đồng nghĩa
- Trả ơn: Đáp lại, bù đắp vì ân huệ đã nhận.
- Đền đáp: Đền bù, đáp lại (công ơn, tình cảm).
- Đáp nghĩa: Đáp lại tấm lòng, nghĩa tình (thường dùng trong quan hệ bạn bè, ân nhân).
Từ trái nghĩa
- Bội nghĩa: Phản bội lại nghĩa tình, làm trái với đạo lý.
- Vong ân: Quên đi ơn nghĩa, không nhớ đến ân huệ đã nhận.
- Phụ ơn: Phụ bạc, không giữ trọn ơn nghĩa.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- "Ân đền, oán trả": Thể hiện quan niệm sống có đi có lại, biết trả ơn và cũng nhớ đến những điều không tốt.
- "Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy": Nhấn mạnh lòng tôn kính và biết ơn đối với người dạy dỗ mình, dù chỉ một chút, là nền tảng cho hành động báo ân.